Wat is een temperatuurtransmitter?
Een temperatuurtransmitter zet het signaal van een temperatuursensor om in een gestandaardiseerd signaal, meestal 4-20mA, en heet in het Nederlands ook meetomvormer. Hij vormt de schakel tussen de sensor die meet en de regeling die uitleest, zodat de meetwaarde betrouwbaar over afstand aankomt. Bij Rokoma draait alles om temperatuurmeting, dus hieronder leggen we uit hoe een temperatuurtransmitter werkt en wanneer je er een nodig hebt.
Hoe werkt een temperatuurtransmitter?
Een temperatuurtransmitter werkt door het meetsignaal van een sensor te lineariseren en om te zetten naar een standaardsignaal. Een temperatuursensor levert een weerstand in ohm, zoals bij een Pt100, of een spanning in millivolt, zoals bij een thermokoppel.
De transmitter rekent dat signaal om naar bijvoorbeeld 4-20mA of 0-10V, en maakt het verloop recht evenredig met de temperatuur. Bij dat omzetten koppelt de transmitter het meetbereik aan het uitgangssignaal.
Stel je het bereik in op 0 tot 100 graden Celsius, dan komt 0 graden overeen met 4mA en 100 graden met 20mA. De 16mA daartussen verdeelt zich lineair over die 100 graden, zodat elke milliampère hier 6,25 graden vertegenwoordigt. Het ingestelde bereik bepaalt dus hoe je de temperatuur uit het signaal afleest.
Aan de ingang werkt een transmitter samen met een thermokoppel of een weerstandssensor, afhankelijk van je temperatuurbereik en toepassing.
Waarom een temperatuurtransmitter gebruiken?
Je gebruikt een temperatuurtransmitter om een zwak sensorsignaal betrouwbaar over afstand naar je regeling te krijgen. Een ruw weerstand- of millivoltsignaal verzwakt en vervormt over langere kabels en in omgevingen met veel elektrische storing. Een transmitter zet dat signaal vlak bij de sensor om naar een robuust standaardsignaal. De belangrijkste voordelen:
- Betrouwbaar over afstand: een 4-20mA stroomsignaal heeft geen last van spanningsverlies in de kabel en overbrugt zo grote afstanden zonder nauwkeurigheidsverlies.
- Ongevoelig voor ruis: een stroomsignaal is veel minder gevoelig voor elektrische storing dan een spanningssignaal, wat vooral bij thermokoppel- en Pt100-signalen scheelt.
- Foutdetectie via de live zero: omdat het signaal bij 4mA begint en niet bij 0, herken je een kabelbreuk of storing direct aan een waarde onder de 4mA.
- Tweedraads en zuinig: een transmitter werkt vaak loop-powered over twee draden, waarbij dezelfde aders zowel de voeding als het signaal dragen.
- Galvanische scheiding: een geïsoleerde transmitter scheidt de sensor van de regeling en voorkomt zo aardlussen en meetfouten.
Uitvoeringen van een temperatuurtransmitter
Temperatuurtransmitters zijn er in verschillende uitvoeringen, ingedeeld naar montage, ingang en uitgang. Qua montage kies je meestal uit drie vormen:
- Koptransmitter: een compacte transmitter die in de aansluitkop van de sensor past, dicht bij het meetpunt.
- DIN-railtransmitter: een transmitter voor montage op een DIN-rail in de besturingskast, vaak als slanke uitvoering met display.
- Veldtransmitter: een transmitter in een robuuste veldbehuizing, geschikt voor zware omstandigheden buiten de kast.
De ingang is afgestemd op het sensortype. Er zijn uitvoeringen met een vaste ingang voor één sensor en universele uitvoeringen die overweg kunnen met thermokoppel, Pt100, millivolt en weerstand. De uitgang is meestal 4-20mA of 0-10V, en bij digitale uitvoeringen ook een protocol zoals HART.
Voor plekken zonder bekabeling bestaan er draadloze uitvoeringen, ook wel wireless transmitters genoemd. Voor explosiegevaarlijke zones zijn transmitters met een ATEX- of IECEx-goedkeuring leverbaar.
Koptransmitter of DIN-railtransmitter?
Het verschil tussen een koptransmitter en een DIN-railtransmitter zit in de montageplek. Een koptransmitter zit in de aansluitkop van de sensor, vlak bij het meetpunt, wat de kwetsbare sensorbekabeling kort houdt.
Een DIN-railtransmitter zit centraal in de besturingskast, handig als je meerdere meetpunten op één plek wilt verwerken en onderhouden. Voor een korte, storingsarme meetketen kies je de kop, voor overzicht in de kast de DIN-rail.
Analoge of digitale temperatuurtransmitter?
Een analoge temperatuurtransmitter heeft een vast meetbereik en geen processor, terwijl een digitale transmitter vrij instelbaar is. Bij een digitale uitvoering stel je het sensortype en het meetbereik zelf in, plus opties zoals foutsignalering.
Analoge transmitters zijn eenvoudig en robuust voor een vaste toepassing. Werk je met wisselende sensoren of bereiken, dan is een digitale, programmeerbare transmitter praktischer.
De temperatuurtransmitter in de meetketen
In de meetketen staat de temperatuurtransmitter tussen de sensor en de regeling. De keten begint bij een sensor die de temperatuur meet, meestal een Pt100 of een thermokoppel. De transmitter zet dat signaal om naar een standaardsignaal, waarna het naar de uitlees- of regelapparatuur gaat.
Aan het einde van die keten staat de apparatuur die het signaal verwerkt, bijvoorbeeld een paneelmeter, een PLC of een procesregelaar. Bij Rokoma leveren we de indicators en controllers en de temperatuurregelaars die het getransmitteerde signaal uitlezen en er een regeling op baseren. Zo sluiten meten en regelen op elkaar aan.
Advies over temperatuurmeting met Rokoma
Wil je zeker weten dat je sensor, transmitter en regeling goed op elkaar aansluiten, dan denken we graag met je mee. Bij Rokoma zitten er echte technici aan de lijn die je helpen bij de keuze van de juiste sensor en de bijpassende uitlees- of regelapparatuur voor jouw proces.
Twijfel je welke opstelling past bij je temperatuurbereik, kabellengte of omgeving, neem dan contact met ons op via het contactformulier.
Veelgestelde vragen over temperatuurtransmitters
Wat is het verschil tussen een sensor en een temperatuurtransmitter?
Een sensor meet de temperatuur, een temperatuurtransmitter verwerkt dat meetsignaal. De sensor, zoals een Pt100 of een thermokoppel, levert een ruw weerstand- of millivoltsignaal. De transmitter zet dat om naar een gestandaardiseerd signaal zoals 4-20mA, dat betrouwbaar naar de regeling gaat. Het zijn dus twee aparte apparaten die samenwerken.
Wat is een Pt100 transmitter?
Een Pt100 transmitter is een temperatuurtransmitter die het signaal van een Pt100 weerstandssensor verwerkt. Hij zet de weerstandswaarde van de Pt100 om naar een lineair 4-20mA of 0-10V signaal. Zo stuur je de Pt100-meting over afstand en storingsvrij naar je regeling.
Kan ik een thermokoppel op een temperatuurtransmitter aansluiten?
Ja, veel temperatuurtransmitters zijn geschikt voor een thermokoppel. Universele transmitters accepteren zowel thermokoppels als Pt100-sensoren, terwijl andere een vaste ingang voor één type hebben. Let bij een thermokoppel op het juiste type en op de koudlascompensatie die de transmitter verzorgt.
Wat is het verschil tussen een transmitter en een transducer?
De termen transmitter en transducer worden vaak door elkaar gebruikt, maar er is een nuance. Een transducer zet een grootheid om naar een elektrisch signaal, vaak een spanning. Een transmitter doet dat ook, maar levert doorgaans een gestandaardiseerd stroomsignaal zoals 4-20mA dat geschikt is voor transport over afstand.
Heb ik altijd een temperatuurtransmitter nodig?
Nee, een temperatuurtransmitter is niet altijd nodig. Bij korte kabels en een regeling die het sensorsignaal direct aankan, sluit je de sensor rechtstreeks aan. Een transmitter wordt interessant bij grote afstanden, veel elektrische storing of wanneer je een 4-20mA signaal naar een PLC of DCS wilt sturen.
Wat is een wireless temperatuurtransmitter?
Een wireless temperatuurtransmitter verstuurt de meetwaarde draadloos in plaats van via een kabel. Dat is handig op plekken die moeilijk te bekabelen zijn of waar je snel een meetpunt wilt toevoegen. De transmitter meet bij de sensor en stuurt het signaal naar een ontvanger die het aan de regeling doorgeeft.
Kan een temperatuurtransmitter meerdere sensoren verwerken?
Sommige temperatuurtransmitters verwerken meer dan één sensor. Er zijn uitvoeringen met twee ingangen, bijvoorbeeld voor een meting plus een back-up of voor een gemiddelde van twee meetpunten. Voor de meeste toepassingen volstaat een transmitter met één sensoringang.
Waar wordt een temperatuurtransmitter gebruikt?
Een temperatuurtransmitter wordt gebruikt in processen waar temperatuur betrouwbaar bewaakt en geregeld moet worden. Denk aan de chemie, de voedingsindustrie, energiecentrales en klimaattechniek. Overal waar een meetsignaal over afstand of door een storingsgevoelige omgeving naar de regeling moet, voegt een transmitter waarde toe.